ATEROSKLEROZ RIVOJLANISHIDA ERKIN RADIKALLAR VA ENDOTELIAL DISFUNKSIYA OʻRTASIDAGI BIOKIMYOVIY BOGʻLIQLIK
Abstract
Ushbu maqolada ateroskleroz patogenezida lipidlar peroksidlanishi jarayonining biokimyoviy qonuniyatlari, ularning ilmiy-nazariy asoslari va molekulyar-hujayraviy mexanizmlari tahlil qilinadi. Hujayra membranalari butunligi, lipoproteinlar barqarorligi va endotelial funksiya tamoyillari asosida zamonaviy kardiologiya amaliyotidagi oksidlanish stressi holati, prooksidant tizimlar faolligi, lipidlarning oksidlovchi modifikatsiyasi ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston hududlari kesimida bemorlarda LPO ko‘rsatkichlari qiyosiy tahlil qilinib, preklinik diagnostika mezonlari belgilangan.
References
1. Gulyamova S.A., et al. O‘zbekistonda yurak-qon tomir kasalliklari epidemiologiyasi va profilaktikasi. // O‘zbekiston kardiologiya jurnali. – Toshkent, 2024. – №2. – B. 15-22.
2. Kurbonov A.K. Lipidlar peroksidlanishi va kardiologik patologiyalar: Patofiziologik jihatlar. // Tibbiyotda yangi kun. – 2025. – №1 (45). – B. 88-94.
3. Lusis A. J. Atherosclerosis: Nature and Mechanisms. // Nature Reviews Genetics. – 2023. – Vol. 24. – P. 112-130.
4. Matsuura E., et al. Oxidized LDL and atherosclerosis: role of oxidative stress in arterial wall. // Journal of Lipid Research. – 2024. – Vol. 65, Issue 3. – P. 441-455.
5. Shmidt A.M. The role of oxidative stress and inflammation in vascular disease. // Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology. – 2025. – №45. – P. 201-215.
6. Yusupov M.M. Biokimyoviy tahlil usullari: Lipidlar va antioksidantlar. – Toshkent: "Ibn Sino" nashriyoti, 2023. – 210 b.
7. World Health Organization. Global Health Estimates: Leading causes of death worldwide in 2020-2025. // WHO Reports. – Geneva, 2026.
8. ISO/IEC 27799:2024. Health informatics — Information security management in health using ISO/IEC 27002. (Tibbiy ma'lumotlar xavfsizligi bo'yicha xalqaro standart).
