EKSPLUATATSIYA HOLATIDAGI MAGISTRAL KANALLAR O'ZANIDA GIDRAVLIK ENERGIYA YO'QOTISHLARI
Abstract
Ushbu maqolada magistral irrigatsiya kanallarida ekspluatatsiya jarayonida yuzaga keladigan gidravlik qarshiliklar tahlil qilingan. Kanallar tubida cho’kindi hosil bo’lishi, o’simliklar o’sishi, devorlarning deformatsiyalanishi va boshqa omillarning gidravlik qarshiliklarga ta’siri o’rganilgan. Darcy–Weisbach tenglamasi va Manning formulasi asosida turli ekspluatatsiya holatlarida gidravlik qarshilik koeffitsientlarini aniqlash metodologiyasi taklif etilgan. Amaliy o’lchov ma’lumotlari asosida kanal kesimida g'adir-budirlik koeffitsientining o’zgarish qonuniyatlari aniqlangan. Natijalar kanal ekspluatatsiyasini optimallashtirish va ta’mirlash rejalarini ishlab chiqishda foydalanish uchun tavsiya etiladi.
References
1. Altunin, S.T. (1983). Meliorativnye kanaly v zemlyanyh ruslah. Kolos, Moskva, 304 s.
2. Chugaev, R.R. (1975). Gidravlika. Energiya, Leningrad, 600 s.
3. Järvelä, J. (2002). Flow resistance of flexible and stiff vegetation: a flume study with natural plants. Journal of Hydrology, 269(1–2), 44–54. https://doi.org/10.1016/S0022-1694(02)00193-2
4. Kosichenko, Yu.M. (2012). Vodonesushchie kanaly meliorativnyh sistem: nadezhnost i povyshenie effektivnosti. FGNU RosNIIPM, Novocherkassk, 393 s.
5. Manning, R. (1891). On the flow of water in open channels and pipes. Transactions of the Institution of Civil Engineers of Ireland, 20, 161–207.
6. Nikuradse, J. (1933). Strömungsgesetze in rauhen Rohren. VDI-Forschungsheft, 361.
7. O’zbekiston Respublikasi Suv xo’jaligi vazirligi. (2021). Magistral sug’orish kanallarini ekspluatatsiya qilish bo’yicha uslubiy ko’rsatmalar. Toshkent.
8. Rouse, H. (1965). Engineering Hydraulics. Wiley, New York, 1039 p.
9. Yen, B.C. (2002). Open channel flow resistance. Journal of Hydraulic Engineering, 128(1), 20–39.




















