JAHON TAJRIBASIDA KRIPTOVALYUTALARNING MUOMALASI VA ULARNI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MODELLARI

Authors

  • Khakimov Bekzod Ilhomjonovich Author

Abstract

Mazkur maqolada jahon amaliyotida kriptovalyutalarning muomalasi va ularni huquqiy tartibga solishning asosiy modellari tahlil qilinadi. Xususan, AQSh, Yevropa Ittifoqi, Yaponiya, Singapur kabi rivojlangan davlatlarning kripto-aktivlarga nisbatan qo‘llayotgan regulyativ yondashuvlari o‘rganilgan. Shuningdek, xalqaro moliya institutlari va tashkilotlarining kriptovalyutalar bozoriga oid tavsiyalari hamda AML/CFT mexanizmlarining amaliy ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida kriptovalyuta bozoridagi asosiy xavflar, jumladan, noqonuniy daromadlarni legallashtirish, moliyaviy firibgarlik va investorlarni himoya qilish bilan bog‘liq muammolar tahlil etilgan. Muallif tomonidan xalqaro tajribaga asoslangan holda milliy qonunchilikni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 17-apreldagi PQ–143-son “Qoraqalpog‘iston Respublikasida maxsus mayning zonasini tashkil etish va uning faoliyatini yo‘lga qo‘yish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori.

2. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2026-yil 15-aprelda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan, 3818-son “Barqaror tokenlar aylanmasini tartibga solishning maxsus huquqiy rejimini taqdim etish tartibi to‘g‘risida”gi idoraviy hujjati.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 30-martdagi PF–48-son “Toshkent xalqaro moliya markazini tashkil etish to‘g‘risida”gi Farmoni.

4. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2026-yil 28-fevralda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan, 3380-2-son “Kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi xizmatlar provayderlari faoliyatini litsenziyalash tartibi to‘g‘risidagi nizomga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish haqida”gi hujjati.

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 4-oktabrdagi PF–180-son “Chet el fuqarolari uchun maxsus soliq rejimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.

6. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2024-yil 17-dekabrda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan, 3584-son “Kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi xizmatlar provayderlari faoliyatini amalga oshirishga litsenziyalar berilganligi uchun davlat boji miqdorlarini belgilash to‘g‘risida”gi buyrug‘i.

7. O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 6-sentabrdagi O‘RQ–866-son “Ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi Qonuni.

8. Tapscott D., Tapscott A. Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin and Other Cryptocurrencies Is Changing the World. - New York: Penguin Random House LLC, 2016. - 368 p.

9. Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. - Geneva: World Economic Forum, 2016. - 192 p.

10. International Monetary Fund (IMF). Global Financial Stability Report: The Crypto Ecosystem and Financial Stability Challenges. - Washington, DC: IMF, 2024. - URL: https://www.imf.org (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

11. World Bank. World Development Report 2024: Digitalization and Development. - Washington, DC: World Bank Group, 2024. - URL: https://www.worldbank.org (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

12. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). Digital Economy Report 2024. - Geneva: United Nations Publications, 2024. - URL: https://unctad.org (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

13. Financial Action Task Force (FATF). Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers. - Paris: FATF/OECD, 2023. - URL: https://www.fatf-gafi.org (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

14. European Commission. Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) // Official Journal of the European Union. - Brussels, 2023. - URL: https://eur-lex.europa.eu (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

15. Chainalysis. Global Crypto Adoption Report 2025. - New York: Chainalysis Inc., 2025. - URL: https://www.chainalysis.com (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

16. Statista. Cryptocurrency Market Insights 2025. - Hamburg: Statista GmbH, 2025. - URL: https://www.statista.com (murojaat қилинган sana: 23.05.2026).

17. Atlantic Council. Central Bank Digital Currency Tracker 2025. - Washington, DC: Atlantic Council, 2025. - URL: https://www.atlanticcouncil.org

Downloads

Published

2026-05-24