ILK ОʻRTА АSR SАN’АTI (IV-IХ)
Abstract
Ushbu maqolada ilk o‘rta asrlar san’ati xaqida yoritilganShuningdek, u yirik madaniy markazlar sonining ko'payishi, G'arbiy Evropa, Vizantiya, Eron, Markaziy Osiyo, qadimgi Rossiya, Xitoy va Hindistonning ushbu davrning muhim madaniy markazlari sifatida paydo bo'lishi, jahon san'atining rivojlanishi uchun muhim asos, yodgorliklar san'ati, ibodatxonalar va uylarni bezatish, Evropada feodalizmning gullab-yashnashi san'ati (XII-XV asrlar), ya'ni "gotik" atamasi, uning leksik ma'nosi va konteksti muhokama qilinadi. O‘rta asr me’morchiligida islom me’morchiligi (Yaqin Sharq, Qadimgi Osiyo va Markaziy Osiyoda keng tarqalgan me’moriy uslub) jahon me’morchiligining la’nati sanaladi.Maqolada o‘rta asrlarning musiqashunoslik rivojiga qo‘shgan hissasi ko‘rib chiqiladi.va Markaziy Osiyoda keng tarqalgan me’moriy uslub) jahon me’morchiligining la’nati sanaladi. Islom me’morchiligiga masjidlar, madrasalar, maqbaralar, turli minoralar, bezaklar, naqshlar, sul va kufiy uslubidagi yozuvlar, shuningdek, rang-barang sirklar va, albatta, islom me’morchiligining noyob yodgorliklari, Barbados musiqa asbobi kiradi. Maqolada o‘rta asrlarning musiqashunoslik rivojiga qo‘shgan hissasi ko‘rib chiqiladi.
References
1. Popular music. Larri Star & Christopher Waterman. Oxford Universite Press. Inc. 2007.
2. Avazbek Mallaboyev. Yakkaxon xonandalik. III-jild. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent – 2011
3. Avazbek Mallaboyev. Yakkaxon xonandalik. II-jild. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent – 2009
4. Avazbek Maxmudov. Andijon san’ati fidoyilari. Andijon-2017
5. Aynisa Yuldasheva. Vokal. Oʻquv qoʻllanma. Toshkеnt – 2020
6. Azamat Sharipov. Vokal. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent – 2019
7. Azizbek Haydarov. Vokal. Oʻquv qoʻllanma. Qoʻqon – 2019
8. Begmatov S. Hofizlik san’ati. T:-2007
9. Cairns, David. “Mozart and His Operas. Berkeley”, CA: 2006
10. Гомбрих Э. “История искусства”. — М.: Искусство XXI век, 2017.
11. Mukhamedova, M. (2024). Analysis of Museum Construction and Development of Museum Tourism in Uzbekistan (Early Twentieth Century). European Journal of Arts, (1), 6-14.
12. MUXAMEDOVA, M. (2023). MUZEY FONDLARINI ZAMONAVIY HUJJATLASHTIRISH VA ELEKTRON ARXIVLASH MASALALARI. Scientific Journal of Mathematical Knowledge and Applied Research, 1(01), 236-240.
13. Мukhamedova, M. S. (2019). THE MAIN FUNCTIONS OF HISTORICAL AND CULTURAL HERITAGE SITES IN UZBEKISTAN, FACTORS OF EVOLUTIONARY DEVELOPMENT OF PROPAGATION AND RESEARCH PRINCIPLES. Theoretical & Applied Science, (6), 370-373.
14. Mukhamedova, M. S. (2019). ОСУЩЕСТВЛЕННЫЕ РАБОТЫ В ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ОРГАНИЗАЦИЙ ПО ОБЪЕКТАМ ИСТОРИКО-КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ СОЗДАННЫХ В УЗБЕКИСТАНЕ В НАЧАЛЕ XX В. Актуальные научные исследования в современном мире, (3-6), 5-10.
15. Мухамедова, М. С. (2017). ПРОЦЕССЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ТУРИСТИЧЕСКИХ МАРШРУТОВ ОБЪЕКТОВ ИСТОРИКО-КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ (ВО ВТОРОЙ ПОЛОВИНЕ XX ВЕКА). Theoretical & Applied Science, (12), 60-63.
16. Мухамедова, М. С. (2015). ИЗ ИСТОРИИ МУЗЕЙНЫХ ОБЪЕКТОВ ИСТОРИКО-КУЛЬТУРНОГО НАСЛЕДИЯ УЗБЕКИСТАНА. Научная дискуссия: вопросы филологии, искусствоведения и культурологии, (11-1), 69-73.
17. Sabirovna, M. M. Innovative Solutions for Lighting Online Projects in the Development of Cultural Tourism in Russia (Based on the Analysis of Foreign and Domestic Museums). Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 9(9), 246-251.
18. Sabirovna, M. M. XX ASR BOSHLARIDA O ‘ZBEKISTON MUZEYLARINING RIVOJLANISH JARAYONLARINING O ‘RGANILISHI. Muqimova D. Sh. Ilmiy uslubdagi matnlarni tushunishda til vositalarining psixolingvistik, 46.
19. Mukhamedova, M. S., Kasimova, S. A., Khasanova, F. R., Ganieva, C. X., & Jabborova, L. B. Advancing Ties: Uzbekistan's Relationship Development with UNESCO.
20. Mukhamedova, M., Kasimova, S., Khasanova, F., Ganieva, C., & Jabborova, L. Historical Development of Cooperation Relations Between the International Organization UNESCO and Uzbekistan.
21. Muxamedova, M., Jumayev, J., Matmuratov, K., Kabilov, F., & Giyasov, S. Implementation of the Museum Shop in Museums of Uzbekistan.
22. Abdinabiyevna, S. M. (2025). XONLIKLARNING TARQALISHI NATIJASIDA O ‘ZBEK MUSIQA MADANIYATI MAHALLIY XUSUSIYATLARNI QABUL QILA BOSHLASHI VA SAN’ATDAGI TUB BURILISHLAR. CANADA-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 20-25.
23. Abdinabiyevna, S. M. (2025). THE FORMATION AND DEVELOPMENTAL STAGES OF UZBEK TRADITIONAL PERFORMANCE AND VOCAL ART. World Bulletin of Education and Learning, 1(02), 400-403.
24. Abdujabbarovna, S. M. (2025). XALQIMIZ VA UNING NAMOYANDALARI YARATGAN MA’NAVIY BOYLIKLARIMIZ BUTUN O ‘ZBEK XALQI MADANIY MEROSI, QADRIYATLARINING TARKIBIY QISMI. USA-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 30-34.
25. Muhabbat, S. (2024). CULMINATIONS AND NAMUDS IN SHASHMAKOM: ZEBO PARI AND AVJ-I TURK. European Journal of Arts, (3), 53-55.
26. Muhabbat, S. (2022). MAHMUDJON TOJIBOEV BASTALAGAN TURKUM ASARLARGA BIR NAZAR. Oriental Art and Culture, 3(4), 848-857.
27. Achildiyeva, M. (2022). SHASHMAQOM MUSHKILOT BO’LIMINING NAZARIY ASOSLARI. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2(10-2), 344-352.
28. Bozorovich, M. J., & Vaxobova, K. M. (2021). SHASHMAQOM SARAXBOR SHO’BALARI. Oriental Art and Culture, (7), 62-69.
29. Karimova, M., Achildiyeva, M., Ikromova, F., & Xaydarova, O. (2021). Use from pedagogical technologies in music lessons. European scholar journal, 2(4), 460-463.
30. Achildiyeva, M., Khojimamatov, A., Dilafruz, Y., & Ikromova, F. (2021). Uyghur Folk Singing Genre. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(10).
31. Bahodir o‘g‘li, N. B. (2025). YOSHLAR TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISH VA MA’NAVIYATINI OSHIRISHDA MUSIQA SAN’ATIDA MILLIY QO ‘SHIQCHILIKDA OVOZ DIAPAZONINING AHAMIYATI. SPAIN-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(2), 7-11.
32. Doniyor, N. (2025). XАLQ VА PROFESSIONАL SАN’АT TURLАRI O’ZBEK MUSIQA MADANIYATI MISOLIDA. FRANCE-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 14-17.
33. Islomjon o’g, G. A. A. (2025). YOSHLAR TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISH VA MA’NAVIYATINI OSHIRISHDA MUSIQA SAN’ATINING O ‘RNI SHARQ VA G’ARB XALQLARI MUSIQASI. RUSSIA-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 13-16.
34. Islomjon o‘g, G. A. A. (2026). FARG ‘ONA VODIYSI MAQOM IJROCHILIGIDA KATTA ASHULANING O ‘RNI. SHOKH LIBRARY, 1(1).
35. Komiljonovich, M. F. (2025). MАQOMNI YOSHLARGA ORGATISH BORASIDA MULOHAZALAR. FRANCE-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 25-29.
36. Kamilldjanovich, M. F. (2025). SHASHMAQOM AND ITS MODERN INTERPRETATIONS: ANALYTICAL PERSPECTIVES. World Bulletin of Education and Learning, 1(02), 368-376.
37. Odiljon o‘g‘li, I. A. (2025). SHASHMAQOMDAGI AVJLAR VA “ZEBO PARI AVJ” NING YARALISHI. SPAIN-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(2), 24-28.
38. Pirmatova, N. (2024). FARGʻONA-TOSHKENT MAQOM YOʻLLARI. Modern Science and Research, 3(12), 1294-1296.
39. Pirmatova, N. FEATURES OF THE VOCAL VOICE IN CHILDHOOD AND ADOLESCENCE. The European Journal of Arts, 97.
40. Pirmatova, N. (2026, March). THE INFLUENCE OF NATIONAL MUSIC ON THE SPIRITUAL DEVELOPMENT OF YOUTH. In International Congress on Economics, Management and Business Studies (Vol. 1, No. 2, pp. 171-175).
41. Qobiljon, A. (2024). USING HANGS OF ASHULA AS VOICE EXERCISES. European Journal of Arts, (3), 45-49.
42. Tolibjonovich, S. M. M. (2025). MAQOM XONANDALIGIDA AMALIYOTNING O ‘RNI VA PEDAGOGIK MUAMMOLAR. CANADA-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 26-30.
43. Ulmasovich, R. U. (2025). O’zbek mumtoz musiqasi merosining milliy va umumbashariy qadryatlari. France-Scientific Review of the Problems and Prospects of Modern Science and Education, 1(3), 8-13.
44. Расулов, У. У. (2020). Танбур и его роль в развитии традиционной узбекской музыки. Проблемы современной науки и образования, (1 (146)), 99-101.
45. Rasulov, U. U. (2024). Yangi O ‘zbekiston taraqqiyotida maqom san’atining tutgan o ‘rni. Inter education & global study, (4), 403-411.
46. Voisov, M. (2023). XONANDALIK AMALIYOTIDA CHOLG ‘U SOZINI O ‘RGANISHNING AHAMIYATI XUSUSIDA. Oriental Art and Culture, 4(1), 140-145.
47. Воисов, М. Э. (2020). ВАЖНОСТЬ И РОЛЬ ТЕХНИКИ ИСПОЛНЕНИЯ ТУРГУНА АЛИМАТОВА В ТРАДИЦИОННОМ ИСПОЛНЕНИИ ТАНБУР. Проблемы современной науки и образования, (10 (155)), 79-81.
48. Ваисов, М. Э. (2024). ОСОБЕННОСТИ ИСПОЛНЕНИЯ И ОБУЧЕНИЯ МЕЛОДИИ АРИ БОБОХОНОВА “ХУРРАМ” НА ИНСТРУМЕНТЕ РУБАБ. Проблемы современной науки и образования, (8 (195)), 45-47.
49. Voisov, M. (2023). SHASHMAQOM TALQIN SHO ‘BALARINING IJROCHILIK XUSUSIYATLARI. Oriental Art and Culture, 4(1), 524-528.
50. O‘ktamovich, X. A. (2025). YOSHLAR TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISH VA MA’NAVIYATINI OSHIRISHDA MUSIQA CHOLG ‘USI, UD SOZINING ORGONOLOGIYASI XUSUSIDA. GERMANY-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 31-35.
51. Azamat, O. (2023). AN’ANAVIY UD IJROCHILIGINING RIVOJLANISH NAZARIY ASOSLARI. Oriental Art and Culture, 4(5), 42-45.
52. Azamat, O. (2023). UD SOZINING TUZILISHI VA ORGONOLOGIYASI. Oriental Art and Culture, 4(1), 595-599.
53. Yo'lchiyeva, M. (2018). An'anaviy yakka xonandalik. O'quv qo'llanma Toshkent.
54. Yo‘lchieva, M. (2025). YOSHLAR TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISH VA MA’NAVIYATINI OSHIRISHDA MUSIQA SAN’ATINING O ‘RNI SHARQ VA G’ARB MUSIQIY ALOQALAR. FRANCE-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 18-24.
55. Abduvaliyevna, M. Y. (2025). THE YUNUS RAJABIY MAQOM ENSEMBLE: ARTISTIC HERITAGE, PERFORMANCE TRADITIONS AND CULTURAL SIGNIFICANCE. World Bulletin of Education and Learning, 1(02), 377-388.
56. Zaidovich, A. Q. (2025). “OVOZNI TO ‘G ‘RI YO ‘LGA QO ‘YISH” DARSLARIDA XONANDA TALABALAR BILAN MUSIQIY ASARLARDAGI TALAFFUZ VA URG ‘ULAR USTIDA ISHLASH MUAMMOLARI HAMDA ULARNI BARTARAF QILISH YO ‘LLARI. Great britain-scientific review of the problems and prospects of modern science and education, 1(3), 12-23.
57. Ayubov, Q. Z. (2023). YAKKAXON IJROCHILIKDA OVOZ MASHQLARINING O ‘RNI. Oriental Art and Culture, 4(3), 72-77.




















