ALISHER NAVOIY IJODIDA SPONTAN NUTQ ORQALI IJTIMOIY MUNOSABATLARNING IFODALANISHI
Abstract
Ushbu maqolada Alisher Navoiy ijodida badiiy diskurs doirasida yuzaga keladigan spontan nutq hodisasining kommunikativ, pragmatik hamda lingvopoetik xususiyatlari zamonaviy lingvopragmatik yondashuv asosida kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida spontan nutqning dialogik va monologik shakllari, ularning pragmatik nutq aktlari bilan uzviy bog‘liqligi, shuningdek, ijtimoiy munosabatlarni ifodalashdagi semantik va funksional imkoniyatlari ochib beriladi. Navoiy asarlaridagi qahramonlar nutqi misolida spontan nutq vositalari orqali ijtimoiy mavqe, shaxsning ruhiy-psixologik holati, shaxslararo munosabatlar, kommunikativ niyat va strategiyalarning til birliklari orqali aks etishi yoritiladi. Shu bilan birga, badiiy matnda spontan nutqning ijtimoiy-psixologik omillar bilan bevosita aloqadorligi, uning jamiyatdagi kommunikativ jarayonlarni modellashtirish va diskursiv munosabatlarni shakllantirishdagi o‘rni ilmiy asosda talqin etiladi. Tadqiqot natijalari Alisher Navoiy ijodining pragmatik va kommunikativ qirralarini yanada chuqurroq anglashga xizmat qilib, badiiy diskursni kommunikativ-pragmatik nuqtai nazardan tadqiq etish imkoniyatlarini kengaytiradi.
References
1. Tog‘ayev T. M. Notiqlik va nutq madaniyati Alisher Navoiy talqinida // Ilmiy-amaliy anjuman materiallari. — Andijon, 2020. — 4 may. 415
2. Raxmonova Z. M., Umarova N. R. Ayol spontan nutqi / Z. M. Raxmonova, N. R. Umarova // — Farg‘ona davlat texnika universiteti 2-son akademik litseyi; FarDU tilshunoslik kafedrasi.
3. Qurbonova Y. Alisher Navoiy asarlarining muloqot nutqi ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni / Y. Qurbonova // — 2-qism. — Samarqand: Samarqand davlat universiteti (O‘zbekiston). 129
4. Xadjimetova G.I. Alisher Navoiy asarlarida til va nutq masalalari // Yangi O‘zbekiston pedagoglari axborotnomasi. — 2024. — 30-yanvar.
5. Navoiy A. Hayrat ul abror / A. Navoiy. — Toshkent : G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 2013. — 384 b.
6. Navoiy A. Layli va Majnun / A. Navoiy. — Toshkent : G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot matbaa ijodiy uyi, 2020. — 344 b.
7. Navoiy A. Farhod va Shirin / A. Navoiy. — Toshkent : G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot matbaa uyi, 2020. — 344 b.
8. Navoiy A. Saddi Iskandariy / A. Navoiy. — Toshkent : Fan, 1990. — 400 b.
9. Navoiy A. Sab’ayi sayyor / A. Navoiy. — Toshkent : Fan, 1990. — 360 b.
