SAFRO OQMALARI: ETIOPATOGENEZI, KLASSIFIKATSIYASI, KLINIKASI, DIAGNOSTIKASI VA DAVOLASHDA ZAMONAVIY YONDASHUV (ADABIYOTLAR SHARHI)

Authors

  • Янгибаев З.Р Author
  • Батиров Д.Ю Author
  • Умаров З.З Author

Abstract

Maqolada safro oqmalarining (biliary leak) etiopatogenezi, zamonaviy klassifikatsiyalari, klinik kechishi, diagnostika algoritmlari va davolashning multidisiplinar yondashuvlari tahlil qilindi. Strasberg–Bismuth, Amsterdam (A–D), Sandha (endoskopik past/yuqori darajali), ISGLS (I–III) hamda ATOM (Anatomy–Time–Mechanism) yondashuvlari integratsiyalangan yangilangan klassifikatsiya taklif etildi. Cholecystectomy, gepatobiliyar rezeksiyalar va echinokokkektomiya (exinokokkektomiya)dan keyingi safro oqmalarining xususiyatlari, shuningdek Luschka (subvezikal) yo‘llaridan kelib chiqadigan oqmalar alohida ko‘rib chiqildi. Diagnostikada USG, drenaj orqali MSKT-fistulografiya, MR-xolangiografiya (hepatotsit-selektiv kontrastlar bilan) va ERXP (zaruratda PTC)ning o‘rni tahlil qilinadi. Davolashda intrabiliyar bosimni pasaytirish tamoyili markaziy o‘rin tutishi ta’kidlandi: endoskopik sfinkterotomiya, stent/nazobiliyar drenaj, ayrim holatlarda to‘liq qoplangan metall stentlar, periferik oqmalarda perktutan embolizatsiya (coil/glue) va murakkab uzilgan segment oqmalarida ‘rendezvous’ yoki segmentni diskonnektni bridging qilish imkoniyatlari muhokama qilindi. Mualliflar amaliyotida MSKT-fistulografiya va MRXQ asosida tashxis qo‘yilib, keyin 2,6 mm xoledoxoskop yordamida nishonli endoskopik aralashuvlar bajarilishi keltirildi. Echinokokkoz bo‘yicha bo‘limda postoperativ oqmalar chastotasi, xavf omillari va endoskopik hamda perktutan strategiyalar bo‘yicha davolash natijalari jamlandi. Natijada, safro oqmalarini oqma joyiga qaratilgan taktika bilan birga intrabiliyar bosimni tizimli boshqarish kombinatsiyasi klinik samaradorlikni oshirishi taklif etiladi.

References

1. Koch M, Garden OJ, Padbury R, et al. Bile leakage after hepatobiliary and pancreatic surgery: definition and grading by the ISGLS. Surgery. 2011;149(5):680–688. doi:10.1016/j.surg.2010.12.002.

2. de’Angelis N, Catena F, Memeo R, et al. 2020 WSES guidelines for the detection and management of bile duct injury during cholecystectomy. World J Emerg Surg. 2021;16:30. doi:10.1186/s13017-021-00369-w.

3. Schertz L, Iezzi R, Komatsu S, et al. Biliary leaks: multidisciplinary approach to diagnosis and treatment. RadioGraphics. 2024;44(7):e220227. doi:10.1148/rg.23022227.

4. Bozer MY, van Beers BE, et al. How I consider biliary leak: role of MRI with hepatobiliary contrast. J Belg Soc Radiol. 2024;108(1):14. doi:10.5334/jbsr.3568.

5. Sandha GS, Bourke MJ, Haber GB, et al. Endoscopic therapy for bile leak based on a new classification. Gastrointest Endosc. 2004;60:567–574. doi:10.1016/S0016-5107(04)01877-7.

6. Strasberg SM, Hertl M, Soper NJ. An analysis of the problem of biliary injury during laparoscopic cholecystectomy. J Am Coll Surg. 1995;180:101–125.

7. Boerma D, Rauws EAJ, Keulemans Y, et al. Impaired quality of life 5 years after bile duct injury during laparoscopic cholecystectomy: Amsterdam classification A–D. Ann Surg. 2001;234:750–757.

8. Carannante F, Mazzotta E, Miacci V, et al. Identification and management of subvesical bile duct leakage after laparoscopic cholecystectomy: a systematic review. Asian J Surg. 2023;46:4161–4168. doi:10.1016/j.asjsur.2023.04.031.

9. Gómez NA, Gutiérrez JO. Ducts of Luschka: A Review. Clin Surg. 2017;2:17441.

10. Ahmad F, Saunders R, Lloyd G, et al. An algorithm for the management of bile leak following laparoscopic cholecystectomy. Ann R Coll Surg Engl. 2007;89:51–56.

11. Uyanik SA, Gencer A, et al. Percutaneous treatment of postoperative bile leaks with coil embolization after cholecystectomy. Eurasian J Med Invest. 2021;5:47–51. doi:10.14744/ejmi.2021.45268.

12. Canakis A, Alseidi AA, Irani SS. A new connection: management of disconnected segments 5 and 6 bile leak via the cystic duct remnant. VideoGIE. 2023;8(3):104–109. doi:10.1016/j.vgie.2022.11.005.

13. Gawlik C, Carneval M. A review of the management of bile leaks. Cureus. 2021;13(5):e14937. doi:10.7759/cureus.14937.

14. Kapoor V, et al. Bile duct leaks from the intrahepatic biliary tree: epidemiology and management. HPB Surg. 2012;2012:752932. doi:10.1155/2012/752932.

15. Hydatid disease surgery and biliary complications: recent experiences (2014–2025). (Bir nechta manbalar: 2014 laparoscopic, 2025 kohort ma’lumotlari).

Downloads

Published

2026-04-11