ONADAN BOLAGA OIV YUQISHINING OLDINI OLISH VA NEONATOLOGIK PROFILAKTIKA STRATEGIYALARI
Abstract
Ushbu o‘quv-metodik qo‘llanmada onadan bolaga OIV yuqishining asosiy mexanizmlari, profilaktikaning zamonaviy protokollari va neonatologik yondashuvlar tizimli ravishda bayon etilgan. Qo‘llanma homiladorlik davrida antiretrovirus terapiyasini boshlash va kuzatish, tug‘ruq taktikasini tanlash, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda profilaktik terapiyani amalga oshirish va bolani uzoq muddatli kuzatish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JST), UNAIDS va yetakchi xalqaro hamjamiyatlarning so‘nggi ko‘rsatmalariga tayanib tuzilgan ushbu qo‘llanma neonatologlar, pediatrlar, akusher-ginekologlar va OIV sohasidagi barcha mutaxassislar uchun mo‘ljallangan. O‘zbekistonda perinatal OIV infeksiyasini eliminatsiya qilish maqsadida standartlashtirilgan yondashuvlarni keng joriy etish dolzarb ahamiyat kasb etadi.
References
1. World Health Organization. Consolidated guidelines on HIV prevention, testing, treatment, service delivery and monitoring: recommendations for a public health approach. Geneva: WHO; 2021. 392 p.
2. UNAIDS. Global HIV & AIDS statistics — Fact Sheet 2024. Geneva: UNAIDS; 2024.
3. Panel on Treatment of HIV During Pregnancy and Prevention of Perinatal Transmission. Recommendations for the Use of Antiretroviral Drugs During Pregnancy and Interventions to Reduce Perinatal HIV Transmission in the United States. U.S. Department of Health and Human Services; 2024.
4. Townsend CL, Cortina-Borja M, Peckham CS, de Ruiter A, Lyall H, Tookey PA. Low rates of mother-to-child transmission of HIV following effective pregnancy interventions in the United Kingdom and Ireland, 2000–2006. AIDS. 2008;22(8):973–981.
5. Volmink J, Siegfried NL, van der Merwe L, Brocklehurst P. Antiretrovirals for reducing the risk of mother-to-child transmission of HIV infection. Cochrane Database Syst Rev. 2007;(1):CD003510.
6. Kourtis AP, Bulterys M. Mother-to-child transmission of HIV: biology, determinants, and interventions. Infect Dis Clin North Am. 2010;24(3):703–723.
7. Zash R, Holmes LB, Diseko M, Jacobson DL, Mayondi G, Isaacson N, et al. Neural-tube defects and antiretroviral treatment regimens in Botswana. N Engl J Med. 2019;381(9):827–840.
8. Goga AE, Dhlomo S, Bhardwaj S, Chirinda W, Ramokolo V, Doherty T, et al. Infant feeding and HIV transmission. Curr Opin HIV AIDS. 2018;13(2):155–163.
9. Shapiro RL, Hughes MD, Ogwu A, Kitch D, Lockman S, Moffat C, et al. Antiretroviral regimens in pregnancy and breast-feeding in Botswana. N Engl J Med. 2010;362(24):2282–2294.
10. European AIDS Clinical Society (EACS). EACS Guidelines Version 12.0. Brussels: EACS; 2023.
11. Ciaranello AL, Park JE, Ramirez-Avila L, Freedberg KA, Walensky RP, Leroy V. Early infant HIV-1 diagnosis programs in resource-limited settings: opportunities for improved outcomes and more cost-effective interventions. BMC Med. 2011;9:59.
12. Read JS; American Academy of Pediatrics, Committee on Pediatric AIDS. Diagnosis of HIV-1 infection in children younger than 18 months in the United States. Pediatrics. 2007;120(6):e1547–e1562.
13. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. OIV infeksiyasini profilaktika qilish va davolash bo‘yicha milliy klinik protokol. Toshkent; 2023.
14. Respublika OIV/OITSga qarshi kurashish markazi. Yillik statistik hisobot 2023. Toshkent; 2024.
15. De Cock KM, Fowler MG, Mercier E, de Vincenzi I, Saba J, Hoff E, et al. Prevention of mother-to-child HIV transmission in resource-poor countries: translating research into policy and practice. JAMA. 2000;283(9):1175–1182.




















