MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI TIZIMIDA BOSHQARUVNI RAQAMLASHTIRISH ORQALI MAKTABLARNING BARQAROR RIVOJLANISHINI TA’MINLASH

Authors

  • Sharipova Nodira Raxmonali qizi Author

Abstract

Annotatsiya. Ushbu tezis maktabgacha va maktab ta’limi (MvaMT) tizimida boshqaruvni raqamlashtirish maktablarning barqaror rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning maqsadi yagona axborot-boshqaruv tizimlari (EMIS), elektron xizmatlar va ma’lumotlarga asoslangan qaror qabul qilish mexanizmlarining ta’lim qamrovi, sifati va resurs samaradorligiga ta’sirini rasmiy statistik ma’lumotlar asosida baholashdan iborat. Tadqiqot 2016-2025-yillar kesimidagi rasmiy ko‘rsatkichlarni dinamik qatorlar, o‘sish koeffitsiyentlari va qiyosiy tahlil usullari yordamida tahlil qilishga tayanadi. 2024/2025-o‘quv yiliga tizimda 10 943 ta umumiy o‘rta ta’lim muassasasi, 6,87 mln nafardan ortiq o‘quvchi va 564,9 ming nafar o‘qituvchi qamrab olingan. Tahlil natijalari maktabgacha ta’lim qamrovining 2016-yildagi 27 foizdan 2025-yilda 78 foizga o‘sganini, ta’lim sifati past bo‘lgan maktablar sonining 2023-yildagi 642 tadan 2025/26-o‘quv yilida 460 taga, ya’ni 28,3 foizga qisqarganini hamda maktabgacha ta’lim tashkilotlari sonining 5 200 tadan 38 mingga yaqinlashganini ko‘rsatadi. Ushbu dalillar boshqaruvni raqamlashtirish maktablar barqarorligining uch o‘lchamiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Xulosada yagona integratsiyalashgan EMIS, real-vaqt monitoringi va prognozlashtirilgan resurs rejalashtirishni joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ilgari suriladi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-maydagi PQ-4312-son qarori «O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida». — lex.uz.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-maydagi PF-134-son Farmoni «2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida». — lex.uz.

3. «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasi (PF-6079, 05.10.2020). — lex.uz.

4. «O‘zbekiston – 2030» strategiyasi. — Onlayn portal: uzbekistan2030.uz.

5. Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. 2024-yil yakunlari bo‘yicha faoliyat hisoboti. — xalqtaliminfo.uz, 2024.

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Umumiy o‘rta ta’lim ko‘rsatkichlari (maktablar, o‘quvchilar va o‘qituvchilar soni), 2019/2020–2024/2025-o‘quv yy. — stat.uz.

7. Ta’lim sifati past bo‘lgan maktablar ro‘yxati (2023–2025/26-o‘quv yy.): Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi buyruqlari; «Xalq ta’limi info» portali ma’lumotlari. — daryo.uz, 2025.

8. UNICEF. Uzbekistan commits to increasing preschool education coverage. — unicef.org/uzbekistan, 2024.

Downloads

Published

2026-10-11