SHAMOL ENERGETIKASI OBYEKTLARI UCHUN YER MAYDONLARINI TANLASHDA INFRATUZILMAVIY OMILLARNING FAZOVIY TA’SIRINI BAHOLASH (Buxoro viloyati misolida)
Abstract
Maqolada shamol energetikasi obyektlarini joylashtirish uchun yer maydonlarini tanlashda infratuzilmaviy omillarning fazoviy ta’sirini baholash masalasi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotning amaliy asosi sifatida Buxoro viloyati G‘ijduvon tumanida amalga oshirilayotgan 300 MVt quvvatli shamol elektr stansiyasi loyihasi.Shamol elektr stansiyasi uchun hudud tanlashda faqat shamol resursining yuqoriligi emas, balki avtomobil yo‘llari, elektr uzatish tarmoqlari, podstansiyalar, qurilish-montaj yo‘llari, servis yo‘laklari va mavjud yer-kadastr holatining o‘zaro bog‘liqligi muhimligi asoslandi. GIS muhitida masofaviy tahlil, buferlash, asosida infratuzilmaviy qulaylik indeksini shakllantirish taklif qilindi. G‘ijduvon loyihasi misolida infratuzilmaga yaqinlik shamol energetikasi obyektlarining qurilish qiymati, texnik xizmat ko‘rsatish qulayligi, elektr energiyasini tarmoqqa ulash va yer resurslaridan foydalanish samaradorligiga bevosita ta’sir qilishi ko‘rsatildi. Tadqiqot natijalari shamol energetikasi obyektlari uchun yer maydonlarini tanlashning kadastr-geoinformatsion modelini takomillashtirishga xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 21-maydagi O‘RQ-539-son “Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustdagi 666-I-son “Davlat yer kadastri to‘g‘risida”gi Qonuni.
3. G‘ijduvon tumani hokimligi. “G‘ijduvonda 403 mln dollarlik shamol elektr stansiyasi barpo etilmoqda!”. 19.02.2026.
4. ACWA Power. Gijduvan Wind IPP. Project information, Bukhara region, Uzbekistan.
5. Site location and allocation decision for onshore wind farms, using spatial multi-criteria analysis and density-based clustering. Renewable Energy Focus, 2022.
6. Developed analytic hierarchy process and multi criteria decision support system for wind farm site selection using GIS: A regional-scale application with environmental responsibility. Energy Conversion and Management: X, 2024, 100594.
7. A GIS-based multi-criteria decision-making approach for determination of the most appropriate site selection of onshore wind farm in Adana, Turkey. Clean Technologies and Environmental Policy, 2024.
8. A data-driven geographic information system and machine learning based multi-criteria framework for strategic wind power plant siting. Scientific Reports, 2026.
9. Latinopoulos D., Kechagia K. A GIS-Based Multi-Criteria Evaluation for Wind Farm Site Selection: A Regional Scale Application in Greece. Renewable Energy, 2015, Vol. 78, pp. 550–560.
10. Noorollahi Y., Yousefi H., Mohammadi M. Multi-criteria decision support system for wind farm site selection using GIS. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 2016, Vol. 13, pp. 38–50.
