XITOY TILIDAGI 才 (cái) VA 就 (jiù) NING KONTEKSTGA BOGʻLIQ SEMANTIK INTERPRETATSIYASI

Authors

  • Bobonorov Abdurauf Abdumuminovich Author

Abstract

Maqolada xitoy tilidagi 才 (cái) va 就 (jiù) funksional elementlarining maʼnosi kontekstga bogʻliq holda qanday talqin qilinishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda ilgari suriladigan asosiy fikr shuki, bu birliklar koʻp maʼnoli emas, balki yagona kam belgilangan (mavhum) skalar maʼnoga ega; uning aniq talqini — zamon, miqdor, shart yoki taʼkid — kontekst orqali toʻldiriladi. Uch turdagi kontekstual omil ajratiladi: ko-tekst (leksik muhit), vaziyat konteksti (umumiy zamin va kutilma-reper) hamda diskurs konteksti (oldingi navbat). Tahlil relevantlik nazariyasi va kam belgilanganlik tushunchasiga tayanadi. Xulosalar oʻzbek tiliga tarjima masalalari bilan bogʻlanadi.

References

1. Abdurahmonov Gʻ. Oʻzbek tili grammatikasi (Sintaksis). — Toshkent: Fan, 1991. — 415 b.

2. Biq Yung-O. The Semantics and Pragmatics of cai and jiu in Mandarin Chinese: PhD dissertation. — Ithaca: Cornell University, 1984. — 173 p.

3. Cruse D. A. Lexical Semantics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1986. — 310 p.

4. Fauconnier G. Mental Spaces: Aspects of Meaning Construction in Natural Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 1994. — 240 p.

5. Grice H. P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts / Ed. by P. Cole, J. Morgan. — New York: Academic Press, 1975. — P. 41–58.

6. Lai Huei-ling. Rejected Expectations: The Scalar Particles cai and jiu in Mandarin Chinese // Linguistics. — 1999. — Vol. 37, No. 4. — P. 625–661.

7. Levinson S. C. Pragmatics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1983. — 420 p.

8. Nida E. A. Toward a Science of Translating. — Leiden: Brill, 1964. — 331 p.

9. Sperber D., Wilson D. Relevance: Communication and Cognition. 2nd ed. — Oxford: Blackwell, 1995. — 326 p.

10. Thomas J. Cross-cultural Pragmatic Failure // Applied Linguistics. — 1983. — Vol. 4, No. 2. — P. 91–112.

11. Комиссаров В. Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). — Москва: Высшая школа, 1990. — 253 с.

12. 陈小荷. 主观量问题初探——兼谈副词“就”“才”“都” // 世界汉语教学. — 1994. — 第4期. — 页18–24.

13. 吕叔湘. 现代汉语八百词 (增订本). — 北京: 商务印书馆, 1999. — 760 页.

14. 沈家煊. 语言的“主观性”和“主观化” // 外语教学与研究. — 2001. — 第4期. — 页268–275.

15. 周守晋. “主观量”的语义信息特征与“就”“才”的语义 // 北京大学学报 (哲学社会科学版). — 2004. — 第41卷, 第3期. — 页121–131.

Downloads

Published

2026-07-15