ТАҲАММУЛ ҲАМЧУН НИЗОМИ МАЪРИФАТӢ: ГЕРМЕНЕВТИКАИ МУКОЛАМА ДАР ТАЪЛИМОТИ МОТУРИДӢ
Abstract
Мақолаи мазкур ба таҳлили фалсафӣ ва илоҳии таълимоти Абӯмансур Мотуридӣ ҳамчун низоми маърифатии таҳаммул ва герменевтикаи муколама бахшида шудааст. Муаллиф нишон медиҳад, ки каломи мотуридӣ танҳо мактаби ақидавии суннатӣ набуда, балки модели фалсафии тафсири муносибати инсон, ҳақиқат ва ҷомеа мебошад. Дар таҳқиқ бори аввал таҳаммул ҳамчун категорияи герменевтикӣ шарҳ дода мешавад, ки робитаи байни ақл, виҷдон, озодии интихоб ва масъулияти иҷтимоиро муайян менамояд. Осори Мотуридӣ бо равишҳои муосири фалсафаи дин, герменевтика ва муколамаи тамаддунҳо муқоиса гардида, нишон дода мешавад, ки ин мактаб метавонад барои муқовимат бо ифротгароӣ, поляризатсияи динӣ ва буҳрони маънавии ҷомеаи рақамӣ аҳаммияти назариявӣ дошта бошад.
References
1. Абӯмансур ал-Мотурудӣ. Китоб ат-Тавҳид. – Бейрут: Дорулмасира, 2007. – 432 с.
2. Абӯмуҳаммад ал-Баздавӣ. Усули дин. – Қоҳира: Дорулмаврид, 1998. – 318 с.
3. Комилов Д. Р. Аз таърихи ҳикмати ахлоқ ва адолат. – Душанбе: Мулквар, 2024. – 224 с.
4. Маҳмудзода М. Каломшиносӣ ва андешаҳои Мотурудӣ дар Осиёи Марказӣ. – Тошканд: Маърифат, 2018. – 286 с.
5. Nasr S. H. The Heart of Islam: Enduring Values for Humanity. – New York: HarperOne, 2002. – 336 p.
6. Watt W. M. Islamic Philosophy and Theology. – Edinburgh: Edinburgh University Press, 1985. – 196 p.
7. Leaman O. An Introduction to Classical Islamic Philosophy. – Cambridge: Cambridge University Press, 2001. – 240 p.
8. Murata S., Chittick W. The Vision of Islam. – St. Paul: Paragon House, 1995. – 402 p.
9. Böwering G. The Theology of al-Maturidi // The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought. – Princeton: Princeton University Press, 2013. – P. 355–359.
10. Zayd N. H. A. Reformation of Islamic Thought: A Critical Historical Analysis. – Amsterdam: Amsterdam University Press, 2006. – 312 p.
11. Huntington S. P. The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. – New York: Simon & Schuster, 1996. – 367 p.
12. Appiah K. A. Cosmopolitanism: Ethics in a World of Strangers. – New York: Norton, 2006. – 223 p.
13. Ramadan T. Islam, the West and the Challenges of Modernity. – Leicester: Islamic Foundation, 2001. – 352 p.
14. Said E. Covering Islam: How the Media and the Experts Determine How We See the Rest of the World. – New York: Pantheon, 1981. – 276 p.
15. Rahman F. Islam and Modernity: Transformation of an Intellectual Tradition. – Chicago: University of Chicago Press, 1982. – 182 p.
16. Arkoun M. Rethinking Islam: Common Questions, Uncommon Answers. – Boulder: Westview Press, 1994. – 384 p.
17. Khalil M. H. Islam and the Fate of Others: The Salvation Question. – Oxford: Oxford University Press, 2012. – 272 p.
18. Gadamer H.-G. Truth and Method. – New York: Continuum, 2004. – 601 p. – DOI: 10.5040/9781472556738.
19. Ricoeur P. Oneself as Another. – Chicago: University of Chicago Press, 1992. – 385 p. – DOI: 10.7208/chicago/9780226713298.001.0001.
20. Coeckelbergh M. AI Ethics. – Cambridge: MIT Press, 2020. – 248 p. – DOI: 10.7551/mitpress/12549.001.0001.
21. Floridi L. The Ethics of Artificial Intelligence. – Oxford: Oxford University Press, 2023. – 384 p. – DOI: 10.1093/oso/9780192868473.001.0001.
