SOVET DAVRIGACHA BO‘LGAN QORAQALPOG‘ISTON ZIYOLILARINING SHAKLLANISH SHART-SHAROITLARI VA DASTLABKI KO‘RINISHLARI.
Abstract
Qoraqalpog‘iston Respublikasining intellektual salohiyati shakllanishi qadimgi davrlarga borib, chuqur tarixiy va ijtimoiy-madaniy asoslarga ega. Bu rivojlanish jarayonini o‘rganish ustida tafakkur an’analari, bilim olishga bo‘lgan intilish va ma’rifatparvarlik g‘oyalarining qoraqalpoq jamiyatidagi o‘rni va ta’sirini tushunish zarurati kelib chiqadi. Bu izlanishda, hozirgi intellektual jamiyatning shakllanishiga yo‘l ochgan tarixiy davrlar, madaniy meroslar va ijtimoiy manbalar kompleks tarzda tashkil etiladi. Ayniqsa, XIX asrning ikkinchi yarmidan boshlab XX asr boshlarigacha bo‘lgan davrda milliy intellektual tafakkurning shakllanishiga an’anaviy ta’lim tizimi, ayniqsa, madrasalar va boshqa madaniy markazlar asos soluvchi rol o‘ynadi. Bu davrda yozilgan ko‘plab ilmiy asarlar, adabiy asarlar va amaliy bilimning pasaygan shakllari ham qoraqalpoq xalqining intellektual salohiyatining rivojlanishiga hissa qo‘shgan. Shunday qilib, ushbu olib borilgan izlanish, qadimgi davrlardan hozirgi uyushgan ijtimoiy-madaniy asoslargacha bo‘lgan jarayonlarni tushunishga yordam beradi.
References
1. Алламуратов А. Қарақалпақстан искусствосы тарийхынан. Нөкис: «Қарақалпақстан», 1968.
2. Газета «Уральские войсковые ведомости»: 1863. № 11.
3. Досумов Я. М. Очерки истории Каракалпакской АССР (1917–1927). Ташкент, 1960.
4. Карлыбаев М. К истории ислама у каракалпаков: исторические, социальные, eтнические и генеалогические контексты. – Нукус: Илим, 2021.
5. Карлыбаев М. Медресе в каракалпаки XIX-начала XX веков. – Нукус: Билим, 2002.
6. Қосбергенов Р. Положение каракалпакского населения в Хивинском ханстве. Сб. «Труды Хорезмской экспедиции», т. III. М., 1958.
7. Пахратдинов А., Өтемуратова Ҳ. Қарақалпақстан әдебияты XIX әсир екинши ярымынан XXI әсирге шекем. – Нөкис: Қарақалпақстан, 2003.
8. Таджимуратов А. Развитие экономики и культуры Каракалпакской АССР за годы Советской власти. Нукус, 1958.
9. Турымбетова М. Халық медицинасы: тарийхы, емлеў ҳәм алдын алыў усыллары. Нөкис: “Қарақалпақстан”, 2004.
