“TABIIY GUBKA O‘SIMLIGI (LUFFA CYLINDRICA)” ASOSIDA HA–UV MINI FILTR: O‘ZBEKISTONDA ICHIMLIK SUVINI TOZALASHNING EKOLOGIK INNOVATSION TEXNOLOGIYASI

Authors

  • Abduvoxidova Diyora Baxtiyor qizi Author
  • G‘ulamova Zilola Sattarovna Author

Abstract

Ushbu maqolada zeolit asosidagi adsorbtsion sovutish va sorbtsion nasos texnologiyasidan foydalangan holda havodagi namlikni quyosh issiqligi yordamida yig‘ib, ekologik toza va energetik jihatdan avtonom suv generatorini yaratish yo‘llari yoritilgan. Qurilmaning fizik-kimyoviy asoslari, ishlash mexanizmi, qurilish prinsipi va O‘zbekiston iqlim sharoitida optimal ishlash imkoniyatlari chuqur tahlil qilingan. Kuniga 100 litr suv yig‘ish uchun zarur issiqlik, adsorbent miqdori, kollektor maydoni va sikl vaqti asosida muvozanatli hisob-kitoblar berilgan. Maqola cho‘l va yarim cho‘l hududlarida suv ta’minotini yaxshilash, iqlim o‘zgarishlariga mos innovatsion yechim sifatida alohida ahamiyatga ega.

References

1. World Health Organization-Drinking-water, WHO Housing and Health Guidelines, 2018.

2. UNICEF/UNSD-Overall status of SDG 6 in Uzbekistan, 2021.

3. UNDP Uzbekistan-Transformative Measures Yield Clean Drinking Water in the Aral Sea Region, 2024.

4. Kun.uz-Uzbekistan is among countries where tap water is not safe, 2019.

5. J.J. García-Sánchez et al., Activation of Luffa cylindrica with hydroxyapatite for fluoride removal, 2023.

6. P. Prathumrat et al., Adsorptive removal of fluoride using hydroxyapatite, Scientific Reports, 2025.

7. A.O. Ahmed et al., Luffa cylindrica/HAp composites for removal of Pb2+ and methylene blue, 2021.

8. A. Khadir et al., Luffa fibres for environmental remediation: A review, 2020.

9. B. Dvorak, S. Skipton, Activated Carbon Filtration for Drinking Water, UNL Extension, 2008.

10. EPA-Ultraviolet Disinfection Guidance, 2006; and recent E. coli inactivation kinetics studies (2023).

11. WaterAnywhere-Carbon Filters: Odor & Taste Filtration (technical briefs).

12. ACS Omega-Biopolymer-nanohydroxyapatite for removing fluoride, lead, cadmium, arsenic, 2021.

13. García-Sánchez et al., Fixed-bed adsorption of fluoride with Luffa-HA: bed capacity 2.4 mg F/g at 5 mg/L, 2023.

14. Prathumrat et al., Regeneration of HAp with 3 M NaOH; fluoride desorption over multiple cycles, 2025.

15. U. Toronto-Solar-powered UV water treatment in rural Tanzania, 2022.

16. World Economic Forum-RO purifier water wastage estimates (≈3 L waste per 1 L product water).

17. Sule Lamido Univ. J. Sci & Tech-Luffa biofilter decontamination ≈54% with recommendations to pair with charcoal/sand, 2022.

Downloads

Published

2025-12-12